VERGİDE ELEKTRONİK TEBLİGAT DÖNEMİ BAŞLIYOR

VERGİDE ELEKTRONİK TEBLİGAT DÖNEMİ BAŞLIYOR

 

GİRİŞ;

 

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre; Tebliğ, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden konuların  yetkili makamlar tarafından mükellefe veya ceza sorumlusuna yazı ile bildirilmesidir. Yine 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 93. Maddesinde, “Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmeyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir” denilmektedir.

Ancak; 27.08.2015 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan 456 Sıra Nolu V.U.K. Genel Tebliği ile Elektronik Tebligata ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlendi  ve vergide tebligat işlemlerinde yeni bir dönem başladı. Bundan böyle vergide tebligatlar belirlenen kişi ve kurumlara 01.01.2016 tarihinden itibaren (daha önce başvuranlar için 01.10.2015 tarihinden itibaren) yukarıda belirtilen 93. Maddeden bağımsız olarak, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda yapılacaktır.

Söz konusu tebliğ ile Vergi dairelerince düzenlenen ve muhataplarına 213 sayılı Vergi Usul  Kanunu hükümlerine göre tebliği gereken evraklar, Gelir İdaresi Başkanlığı  aracılığıyla elektronik ortamda tebliğ edilecektir.

 

ELEKTRONİK TEBLİGAT YAPILACAK KİŞİ VE KURUMLAR;

 

Söz konusu Tebliğ ile tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirilen ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılabilecek olanlar aşağıda belirtilmiştir.

 

a) Kurumlar vergisi mükellefleri

b) Ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunanlar (Kazançları basit usulde tespit edilenlerle gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler hariç)

c) İsteğe bağlı olarak kendilerine elektronik tebligat yapılmasını talep edenler

 

BAŞVURU;

Kurumlar Vergisi Mükellefleri;

            Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin elektronik tebligat sistemini kullanmak için mutlaka vergi dairelerine başvurmaları gerekmektedir.

Şöyle ki; Elektronik tebligat sistemini kullanmak zorunda olan kurumlar vergisi mükelleflerinin, 01.01.2016 tarihine kadar örneği Tebliğ ekinde yer alan “Elektronik Tebligat Talep Bildirimi (Şirketler ve Diğer Tüzel Kişiler İçin)”ni (EK:1) kurumlar vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesine vermeleri gerekmektedir. Bu mükellefler, söz konusu bildirimi kanuni temsilcileri veya elektronik tebligat sistemi ile ilgili işlemleri yapmaya yönelik özel yetki içeren noterde verilmiş vekâletnameyle yetkili kılınan kişiler aracılığıyla bizzat teslim edeceklerdir. 

Daha önce İnternet Vergi Dairesi Kullanıcı kodu ve şifresi (KDV İadesi, Borç Sorgulama, Vergi Levhası Alınması vb. işlemlerde kullanılan) olan Kurumlar Vergisi mükellefleri ise, Ek 1 Formunda yer alan “Daha önceden internet Vergi Dairesi kullanıcı kodu ve şifrem bulunması nedeniyle, şifremi elektronik tebligat alma işlemlerinde de kullanmak istiyorum.”  Kutucuğunu işaretleyerek mevcut kullanıcı kodu şifrelerini artık elektronik tebligat işlemlerinde de kullanabileceklerdir.

 

Gelir Vergisi Mükellefleri;

Gelir Vergisi Mükelleflerinde durum biraz daha farklıdır. Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin doğrudan vergi dairesine başvurmaları gerekirken, Gelir Vergisi Mükelleflerinin elektronik tebligat sistemini kullanmaları için iki tür başvuru şekli belirlenmiştir. Mükellefler isterlerse başvuruyu internet vergi dairesi üzeriden yapıp, kişisel bilgileri ile elektronik tebligat uygulamasını kullanılmaya başlanılmasıdır.  Diğerinde ise vergi dairesine doğrudan kullanıcı kodu ve şifresi için başvuru yapıp, vergi dairesinin değerlendirmesi sonucu gerekli şartları taşıyan mükelleflere internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi verilecektir.

Bunlardan birincisinde vergi dairesine doğrudan başvurmadan, 01.01.2016 tarihine kadar örneği Tebliğ ekinde yer alan “Elektronik Tebligat Talep Bildirimi (Gerçek Kişiler İçin)”ni (EK:2) internet vergi dairesinde elektronik ortamda doldurarak elektronik tebligat sistemini kullanmaya başlayabilirler.

Bu şekilde İnternet vergi dairesini kullanarak başvuruda bulunan gelir vergisi mükelleflerine internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi verilmeyecek olup bu mükellefler sisteme her girişlerinde sistem tarafından kimlik doğrulaması yapılmak suretiyle elektronik tebligat sistemini kullanabileceklerdir.

İkinci başvuru şeklinde ise, bu mükelleflerin, söz konusu bildirimi kendileri veya elektronik tebligat sistemi ile ilgili işlemleri yapmaya yönelik özel yetki içeren noterde verilmiş vekâletnameyle yetkili kılınan kişiler aracılığıyla gelir vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesine bizzat vermeleri de mümkündür. Bu şekilde başvuran mükelleflerin başvuruları vergi dairesince değerlendirilerek gerekli şartları taşıyan mükelleflere internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi verilecektir. Bu şekilde alınan kullanıcı kodu ve şifresi ile elektronik tebligat adresi edinmiş olacaklardır.

İnternet vergi dairesini kullanarak elektronik ortamda veya vergi dairesine bizzat başvurarak sistemi kullanacak olan gelir vergisi mükellefleri, elektronik tebligat adresi edinmiş olacaklardır.

 

Yeni İşe Başlayacaklar Açısından Başvuru İşlemleri;

Kapsama giren ve 1 Ocak 2016 tarihinden sonra mükellefiyet tesis ettiren kurumlar vergisi  mükellefleri ise işe başlama tarihini takip eden 15 gün içerisinde elektronik tebligat talep bildiriminde bulunmak zorundadır.

Tebliğde getirilen zorunlulukların başladığı tarihten sonra mükellefiyet tesis ettiren gelir vergisi mükellefleri, mükellefiyet tesisi sırasında bizzat veya elektronik tebligat sistemi ile ilgili işlemleri yapmaya yönelik özel yetki içeren noterde verilmiş vekâletnameyle yetkili kılınan kişiler aracılığıyla örneği Tebliğin ekinde (EK: 2) yer alan bildirimi doldurarak ilgili vergi dairesine vermek zorundadır.

Tebliğde 1 Ocak 2016 tarihinden önce Gelir Vergisi Mükelleflerinin internet vergi dairesinde elektronik ortamda doldurarak kullanacakları belirtilsede, bu tarihten sonra işe başlayacak Gelir Vergisi mükelleflerinin mükellefiyet tesisi (işe başlama bildirimi) sırasında vergi dairesine başvurarak alacakları belirtilmiştir.

Yani 1 Ocak 2016 tarihinden itibaren kapsama giren mükellefler sadece doğrudan vergi dairesine başvurarak elektronik tebligat sistemini kullanmaya başlayabilirler.

 

ELEKTRONİK TEBLİGAT UYGULAMASI;

213 sayılı Kanun hükümlerine göre tebliği gereken evrak, elektronik imza ile imzalanacak ve vergi dairesi adına Başkanlık tarafından tebliğ yapılacak muhatabın elektronik tebligat adresine iletilecektir.

Elektronik tebligat sistemine internet vergi dairesi üzerinden erişilecektir. İnternet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresine sahip olan gerçek ve tüzel kişiler şifreleriyle elektronik tebligat adreslerine ulaşacaklardır. İnternet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi olmayan gerçek kişiler ise sisteme her girişte yapılan kimlik doğrulaması ile elektronik tebligat adreslerine erişeceklerdir.

Elektronik imzalı tebliğ evrakı, muhatabın elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır. Tebligat anında görülecekse ve beş gün sonra tebliğ edilmiş sayılacaksa, bu husus mevcut duruma ek olarak, mükelleflere itiraz veya ödeme için fazladan beş gün kazandıracaktır.

Olay kayıtları, İşlem Zaman Bilgisi eklenerek, erişilebilir şekilde arşivlerde otuz yıl süreyle saklanacaktır. Hesaba erişim bilgilerinin iletimi ile sisteme erişimin güvenli bir şekilde yapılması için gerekli tedbirler Başkanlık tarafından alınacak olup talep halinde elektronik tebligata ilişkin delil kayıtları ilgilisine veya yetkili mercilere sunulacaktır.

Başvuru formlarında yer alan bilgilendirme tercihleri kısmında; Kısa Mesaj Servisi ve E-Posta olmak üzere iki kutucuk bulunmaktadır. Uygulama başlamamış olmakla beraber, uygulama başlayınca yapılacak elektronik tebligatlara ilişkin tebligat bilgisinin, cep telefonuna gönderilecek kısa mesaj veya e-posta ile muhataplarının uyarılmasını sağlamak için olduğu düşünülebilir.

Sistemden Çıkış;

Zorunlu veya ihtiyari olarak elektronik tebligat sistemine dahil olanların aşağıdaki durumlar dışında sistemden çıkmaları mümkün değildir.

 -Kanun hükümlerine göre tebliği gereken evrak muhataplara elektronik tebligat sistemi ile tebliğ edilebileceği gibi Kanunda yer verilen diğer tebligat hükümlerine göre de tebliğ edilebilir.

-Tüzel kişilerde ticaret sicil kaydının silindiği (nevi değişikliği ve birleşme halleri dahil) tarih itibarıyla, elektronik tebligat adresi kapatılır. Gerçek kişilerde ise ilgilinin ölümü veya gaipliğine karar verildiğinin idare tarafından tespit edildiği durumlarda ölüm/karar tarihi itibarıyla ilgilinin elektronik tebligat adresi re’sen kapatılır. Mirasçıların bağlı olunan vergi dairesine başvurması halinde de müteveffanın elektronik tebligat adresi kullanıma kapatılır.

 

CEZAİ HÜKÜMLER;

Elektronik tebligat sistemine dahil olması zorunlu olanlardan bu Tebliğ ile getirilen yükümlülüklere uymayanlar için Kanunun 148, 149 ve mükerrer 257 nci maddeleri uyarınca, Kanunun Mükerrer 355 inci maddesindeki cezai müeyyide uygulanır. (Birinci sınıf tüccarlar için bu ceza 1.300,00 Liradır)

Ceza uygulaması sonrasında re’sen oluşturulan internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi gerçek kişilerde mükellefe, tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde doğrudan kanuni temsilcisine tebliğ edilir ve elektronik tebligat adreslerine tebligat gönderimine başlanılır.

 

SONUÇ;

Elektronik tebligat uygulaması ile birlikte tebligat sürecinin hızlanması, tebligatta yapılan hataların ve tebligattan kaçınmanın ortadan kalkması bekleniyor. Fiziki gönderilere göre çok büyük maliyet avantajı sağlayan elektronik tebligat, binlerce ağacı kesilmekten kurtaracak.

Elektronik tebligat en çok Vergi Dairelerinin işini kolaylaştıracak gibi görünse de, tebligat tarihlerinin unutulması, tebliğ zarflarının kaybedilmesi gibi durumları ortadan kaldırarak, bu yönüyle de mükelleflerin işini kolaylaştıracaktır. Bilgi teknolojilerini tam kullanamayan/kullanamayacak olan  mükelleflerin çokluğu göz önüne alındığından ise elektronik tebligat meslek mensuplarına bir iş yükü daha getirecektir.

Meslek Mensuplarımıza, kapsama girecek mükellef sayısının çokluğu ve yıl sonu iş yoğunluğunu da göz önüne alarak, cezai duruma düşmemek için, son günlerini beklemeden, elektronik tebligat sistemine bir an önce başvurulması konusunda mükelleflerini yönlendirmelerini tavsiye ediyoruz.

 

Mehmet Yaşar SARIOĞLU

S.M.M.M.

GAZİANTEP SMMMO

Meslek İçi Eğitim ve Mevzuat Kom.